Đứa trẻ đường phố

Trời chưa sáng hẳn, sương còn vương trên mái ngói cũ kỹ của quán rượu Thanh Hà. Lâm Phàm dậy sớm hơn thường lệ một chút, mở cửa hông ra sân hít thở. Không khí lạnh buốt, mang theo mùi đất ẩm và lá cây mục từ dãy tường rêu phong phía sau. Hắn vươn vai, nghe xương cốt kêu răng rắc, rồi cúi xuống nhổ mấy cọng cỏ dại lấn vào luống cải. Con chó vàng Đại Hoàng nằm dưới gốc đào, mắt nhắm hờ, đuôi thỉnh thoảng quét qua mặt đất như đang đuổi ruồi trong mộng. Lâm Phàm liếc nó, lẩm bẩm:

– Lười như mày thì giữ nhà bằng niềm tin à?

Đại Hoàng không thèm mở mắt, chỉ ậm ừ một tiếng ngắn trong họng, ra điều đã nghe và không để bụng. Lâm Phàm lắc đầu, xách xô nước ra tưới cải. Xong việc, hắn vào bếp nhóm lửa, đặt nồi cháo lên, tiện tay lấy mấy cái bánh bao hấp lại. Mùi bánh bao lan trong gian bếp chật hẹp, hòa với khói bếp cay nhẹ.

Cửa trước chưa mở, quán vẫn còn tối. Lâm Phàm bước ra quầy, lau lại mấy chiếc bàn gỗ long óc, xếp ghế gọn gàng. Hắn tính sáng nay làm một mẻ đậu phộng rang muối, món nhắm rượu rẻ tiền mà lão nông Trương Tam hôm nọ say mê. Thực ra quán vắng khách, có làm gì cũng chỉ mình hắn dùng, cùng lắm là thêm cái miệng của Đại Hoàng. Nhưng Lâm Phàm vẫn thích cái cảm giác chuẩn bị, nó khiến một ngày dài bớt trống trải.

Khi hắn bưng rổ bánh bao ra quầy, một tiếng động rất nhỏ phát ra từ phía cửa bếp. Lâm Phàm dừng lại, lắng nghe. Cửa bếp hé một khe, nhưng hắn nhớ rõ sáng nay mình đã đóng chặt. Một bóng đen thấp bé đang lom khom cạnh chạn gỗ, tay với lên mâm bánh. Lâm Phàm bước tới, không gấp, cũng không làm ồn. Hắn đến gần, bóng đen giật mình quay lại.

Đó là một đứa trẻ.

Thằng bé gầy đến mức hai hốc mắt hõm sâu, mái tóc bẩn bết vào trán, áo rách đến độ gần như không còn gì để che. Tay nó đang nắm một cái bánh bao, ngón tay khô quắt, run lên từng hồi. Mắt nó mở to, có hoảng sợ, có chút thách thức, nhưng nhiều nhất là cái nhìn của một con thú bị dồn vào chân tường, sẵn sàng cắn người hoặc bỏ chạy.

Lâm Phàm nhìn nó một lúc. Hắn không quát tháo, cũng không vội giật lại cái bánh. Hắn chỉ hỏi:

– Đói rồi à?

Thằng bé không đáp, chỉ càng nắm chặt bánh bao, lùi một bước, lưng đụng vào vách bếp. Lâm Phàm thấy chân nó hơi co, như định băng qua cửa. Hắn chậm rãi lùi ra ngoài một chút, thò tay lên quầy lấy thêm cái bánh bao nữa. Rồi hắn đưa ra phía trước.

– Một cái sao đủ no. Lấy thêm đi.

Thằng bé sững lại. Trong mắt nó thoáng qua vẻ ngờ vực, nhưng bụng thì phản chủ. Chỉ có cái bụng và cái hốc mắt hõm sâu là không biết nói dối. Nó chần chừ, nhìn bánh bao, rồi nhìn Lâm Phàm. Sau một lúc lâu, tay nó vươn ra rất nhanh, chộp cái bánh bao thứ hai, như con mèo liếc miếng mồi.

– Ăn đi. Nước trong bếp vẫn còn ấm, muốn thì tự rót.

Lâm Phàm dứt lời thì đi thẳng ra phía trước, kéo ghế, ngồi xuống, quay lưng về phía bếp. Hắn nghe tiếng thở hổn hển, tiếng nhai vội vã, rồi tiếng ho sặc sụa của đứa nhỏ. Một lúc sau, tiếng rót nước. Hắn mỉm cười, không quay lại.

Khi thằng bé đã ăn xong, nó bước ra, trên tay vẫn còn nắm một mẩu bánh nhỏ như để dành. Lâm Phàm liếc thấy, lòng hơi chùng xuống. Hắn nhớ lại hồi xưa lâu lắm rồi, có những ngày cũng từng nhai vội bên đường, giấu một mẩu lương khô trong ống tay áo.

– Trộm bánh bao trong quán ta, chuyện đó không hay. Nhưng cũng không đến mức phải trả giá bằng một trận đòn. Nếu không có chỗ nào để đi, thì ở lại. Làm việc cơm nước, ba bữa mỗi ngày. Chịu không?

Thằng bé lặng thinh. Nó nhìn hắn, đôi mắt như đang lục lọi trong đầu mình thật nhanh để tìm ra cái bẫy. Cuối cùng nó cất giọng khản đặc:

– Ta không cần thương hại.

Giọng nó cứng đờ, ngang bướng nhưng không giấu được vẻ yếu ớt. Lâm Phàm bật cười.

– Kẻ nào rảnh lại đem thương hại đi đổi lấy người quét sân. Ta thiếu người làm, mày thiếu miếng ăn. Thế thôi.

Thằng bé im lặng thêm một lúc, rồi cúi đầu. Không nói nhận, cũng không nói từ chối, nhưng hai bàn tay nắm lại, và bàn chân bẩn thì đứng yên. Nó không còn tư thế bỏ chạy nữa.

Buổi chiều, Lâm Phàm vứt cho nó một cái chổi cũ. Thằng bé cầm lấy, hơi lúng túng nhưng vẫn cắm cúi quét. Nó quét đi quét lại mấy lần, có chỗ bụi bay mù trời vì chưa quen tay. Lâm Phàm ngồi trên bậc thềm, nhâm nhi chén trà, thỉnh thoảng nhắc:

– Quét nhẹ thôi, bụi bay vào rượu là khỏi bán được.

Thằng bé nghe thế càng cúi thấp, động tác chậm lại, ra sức giữ chổi sát đất. Quét xong, nó ra sau bếp ôm củi, xếp từng thanh ngay ngắn. Gân cổ nổi lên vì mệt, nhưng nó không than thở. Lâm Phàm nhìn, không giúp đỡ. Hắn biết đối với một kẻ từng bị khinh miệt, giúp đỡ lộ liễu đôi khi còn khó chịu hơn là bị sai bảo.

Buổi tối, quán cũng không có khách. Lâm Phàm nấu nồi cơm trắng, thêm dĩa rau xào mỡ và mấy con cá khô chiên giòn. Hắn dọn ra bàn, gọi thằng bé:

– Lại đây ăn.

Thằng bé ngập ngừng, rồi cũng ngồi xuống. Nó ăn chậm, mắt vẫn liếc nhìn Lâm Phàm như đề phòng. Hắn chỉ gắp thức ăn, thỉnh thoảng nhai rất kêu, thái độ chẳng hề để ý. Dần dần, cơ thể thằng bé bớt cứng nhắc hẳn. Nó ăn no đến mức hai má hơi ửng lên.

– Tên mày là gì? – Lâm Phàm hỏi lúc dọn chén.

Thằng bé ngồi yên, giọng nhỏ:

– Tiểu Vũ.

– Tiểu Vũ. Được, sáng mai dậy sớm, học nhóm bếp rồi lấy nước.

Tiểu Vũ gật đầu. Đó là lần đầu tiên nó không còn nhìn Lâm Phàm bằng ánh mắt của một đứa trộm.

Đêm xuống. Quán yên lặng đến mức nghe được cả tiếng gió lùa qua khe vách. Đại Hoàng vẫn nằm trước cửa, tai thỉnh thoảng ve vẩy. Lâm Phàm thắp một ngọn đèn dầu, kéo chiếc ghế mây ra sân, ngồi hít thở chút gió mát. Tiểu Vũ không ngủ trong nhà. Nó ngồi ở bậc cửa hông, ôm gối, thò đầu nhìn ra.

Lâm Phàm đứng dậy, vớ lấy cái rìu, bước lại đống củi bên hông bếp. Hắn vung tay, từng nhát chẻ xuống đều tăm tắp, không nhanh, không mạnh, nhưng khúc gỗ cứng cũng bị tách đôi một cách dễ dàng đến lạ. Tiểu Vũ chăm chú nhìn. Nó không biết vì sao mình lại thấy động tác đó đẹp. Chỉ là khi thấy cái rìu hạ xuống, dường như mọi âm thanh xung quanh đều rơi vào im ắng. Ngay cả tiếng gió cũng như dịu lại, nhường đường cho một nhịp gì đó không gọi được thành tên.

Trong lòng thằng bé, có thứ gì đó rất mơ hồ chuyển động. Như hạt mầm bị đè quá lâu dưới lớp đất cứng, bỗng một ngày nứt ra không ngờ.

Lâm Phàm chẻ xong, phủi tay, quay vào. Hắn thấy Tiểu Vũ vẫn ngồi bất động, bèn hỏi:

– Chưa ngủ?

Tiểu Vũ giật mình, vội lắc đầu.

– Chẻ củi… nhìn cũng không khó.

Lâm Phàm bật cười.

– Ngày mai thử vài nhát là biết.

Nói rồi hắn vào nhà, để lại một mình thằng bé với đống củi vừa được xếp gọn. Tiểu Vũ lặng lẽ nhặt một nhánh cây nhỏ, cầm lên, vung thử theo cái cách mà hắn vừa thấy. Nhánh cây cắt ngang khoảng không, chỉ tạo ra tiếng gió rất nhẹ. Nhưng thằng bé bỗng thấy lòng mình phẳng lặng, như vừa tìm được một thứ để bám vào trong cái thế giới hỗn độn của nó.

Nó ngước nhìn bầu trời đầy sao phía trên Thanh Hà trấn.

Rồi nó lẩm bẩm, gần như tự nhủ:

– Ở lại.

Từ đêm đó, quán rượu Thanh Hà có thêm một bóng người nhỏ xíu quét sân mỗi sáng, nhóm bếp mỗi chiều, và thỉnh thoảng trong lúc Lâm Phàm chẻ củi, lại lặng lẽ đứng xa xa nhìn.

Lâm Phàm không biết rằng nhát chẻ củi hắn vung lên mỗi tối, trong mắt một đứa bé vô gia cư, đã trở thành thứ mà nó chưa bao giờ dám mơ: một chỗ để chọn, một người để theo, và một tương lai không còn bị khinh miệt.

Và ở nơi sâu thẳm của thế giới, một con mắt khổng lồ mở ra trong bóng tối.

Nó không nói gì, chỉ yên lặng nhìn xuống quán rượu nhỏ.

Rồi mi mắt khép lại.

Nhưng một tia sét mảnh, không ai thấy, đã chạy ngang qua tầng mây phía trên Thanh Hà trấn.

Báo hiệu một ván cờ khác, vừa được Thiên Đạo đặt xuống.